DU LỊCH THẾ GIỚI BRUNEI

Brunei: "The Kingdom of unexpected treasures"

Brunei một vương quốc rất nhỏ bé ở bán đảo Borneo, Mã Lai ; nhỏ bé về diện tích địa lý nhưng tài sản thì không nhỏ tí nào. Cái sự "unexpected treasures" đó chính là nguồn vàng đen(dầu khí)làm thay đổi diện mạo, số phận của Brunei từ thập niên 30 của thế kỷ 20.

Seria Oil Field : điểm cuốn hút chúng tôi thăm viếng Brunei trước nhất là vùng đất dầu mỏ này; Seria Oil Field thuôc Belait District cách thủ đô Brunei khoản 80 Km về hứong tây nam. Vùng đất này trước khi khám phá ra dầu hỏa(1924) thì chỉ là đầm lầy với các chim chóc và chỉ có khoản 100 cư dân sinh sống mà thôi. Nhưng ngày nay sầm uất với đông người  vì công ty Brunei Shell Petrolium (BSP) độc quyền khai thác dầu khí ở đây với các khu chứa dầu thô và nhà máy lọc dầu hiện đại.

Hiện nay tại đây người ta khoan lấy dầu theo phương pháp "snake" chạy đường ống cong như con rắn

lượn. Dùng phương pháp này có lợi ích kinh tế nhiều vì giá thành rẽ hơn và có thể khai thác vào những túi dầu trong hóc ngách mà phương pháp cũ khó có thể tiếp cận một cách hiệu quạ

Đi thăm viếng trung tâm oil & gas development chúng tôi được biết Brunei may mắn có các mỏ dầu khí rất cạn chỉ gần khoản 200 mét là đã có thể tìm thấy dầu. Và cái mỏ "vàng" đầu tiên được tìm thấy ở ngoài biển nhưng rất gần bờ. Chúng tôi đứng trong bờ nhìn xa xa là đã thấy Well số 1 và cũng tại giếng dầu này tháng 7, 1991 Brunei khai thác thùng dầu thứ 1 tỉ, nên họ xây dựng một monument kỷ niệm.

Chúng tôi thắc mắc hỏi dầu khí này khai thác rồi lợi nhuận chia cho dân như thế nào? có giống Alaska cho dân dividend mỗi năm hay không? người tour guide cho biết rằng Hoàng gia thỏa thuận với hãng BSP theo khai thác 50% số lượng dầu dành cho phúc lợi toàn dân Brunei. 50% số lượng còn lại sau khi trừ hết chi phí sản xuất, lợi nhuận ròng sẽ chia hai cho hãng BSP và hoàng gia Brunei. Bởi thế không lạ khi hoàng gia Brunei được coi là một trong những vương triều giàu nhất thế giới.

Về phía nhân dân Brunei với 50% (gross) dầu, họ được hưởng giáo dục, y tế nhà ở và hầu như...free.

Thật ra đi bệnh viện cũng trả 1 đồng tượng trưng ; nhà ở thì chính phủ xây rồi cho mướn mồi tháng trả tượng trưng vài trăm và sau 30 năm thi thành nhà của mình khỏi trả thêm gì cả. Điện, gaz trong nhà đều...free. Có một điều còn chưa được "update" là trong nhà bếp nấu gas vẫn còn phải xài bình gas chứ không có đường ống dẫn gaz vào thẳng trong bếp như ở USA.

Cầu đường, các công trình công cộng đều xây dựng đẹp đẽ nhờ tiền dầu , nhưng quý vị có biết thời gian này (2015-2016) giá dầu xuống thê thảm nên tất cả các công trình nào đang xây dựng dang dở cũng phải tạm ngưng chờ ngày...dầu lên giá !

Về phía hoàng gia Brunei với lợi nhuận dầu hỏa 25% họ trở thành một trong những vương triều giàu có bật nhất nhì, với cuộc sống xa hoa (thật trái ngược với hoàng triều Bhutan )thấy ngay trước mắt là

Istana Nurul Iman Palace : theo anh ngữ có nghĩa là "Palace of the Light and Faith" được thiết kể bởi kiến trúc sư Leandro V. Locsin và do công ty người Filipino- Ayala Corporation thi công tiêu tốn hơn 1.4 tỷ USD. Đây được xem như cung điện lộng lẫy, rộng lớn nhất thế giới với 1,788 phòng , 257 phòng tắm, garage đậu hơn trăm chiếc xe. Cung điện còn có phòng cầu nguyện rộng cho 1,500 người và phòng khánh tiết có sức chứa 5,000 người. ( ghi chú : cung điện không mở cửa cho mọi người dân thường cùng du khách nên chúng tôi chỉ có thể chụp hình bên ngoài)

Empire Club Country and Resort được đánh giá sáu sao do hoàng tử út trẻ người chơi sang xây

dựng là chỗ nghỉ ngơi cho bạn bè khi đến viếng thăm hoàng tử. Nhưng hôm nay với tinh thần "tiết kiệm" hoàng gia đã đem cơ sở này làm thành khách sạn cho du khách mướn với gía hotel 6 sao. Khách sạn rộng lớn , trang trí nội thất có mạ vàng. Nhưng so sánh thì vẫn còn thua xa khách sạn Al Burji bên Dubai.

Ngoài Empire Club, các hoàng tử còn có Polo Club để dành đua ngựa cùng bạn bè và sau khi chơi chán thì cũng có Royal Club nhà hàng để cùng nhau "chén chú, chén anh"...kể ra bạn của mấy hoàng tử này cũng sướng nhỉ??!!!

Sự xa hoa của Brunei còn thể hiện qua những ngôi đền Hồi giáo lộng lẫy như

Sultan Omar Ali Saifuddin : là ngôi đền đẹp nhất châu Á , được xây dựng từ cuối thập niên 1950, mái mạ vàng với nền đá cẩm thạch; phía trước có ceremonial ship để cầu nguyện. Đền này là "postcard photo" và cũng là hình ảnh tiêu biểu của Brunei.

Thánh đường JameAsr : đẹp thứ nhì sau Sultan Omar nhưng lại là đền thờ Hồi giáo lớn nhất châu Á. Đền được xây dựng từ 1988 và khánh thành năm 1994 để kỷ niệm 25 trị vì của vua đương thời cũng là vị vua thứ 29 của Brunei; do đó đền có 29 cột cẩm thạch ở trung tâm đền. Phía trước có một nhà lớn để giày dép trước khi vào trong và phải mặc áo choàng đen do các nhân viên ở đền cung cấp. Bên trong có 2 phòng cầu nguyện nam, nữ rất lớn. Trước khi vào cầu nguyện có các vòi nước để rữa tay chân.

Tuy hạ tầng cơ sở tốt lành nhưng người dân Brunei cũng có truyền thống thích sống trên sông nước nên họ có khu làng nổi trên sông

Kampong Ayer( Kampong là Village và Ayer là river =River Village) : khu làng này có lịch sử hơn

600 năm vì thời chưa khám phá ra dầu thì đời sống dân chúng cũng cơ cực, nhưng ngày nay đã giàu lên số đông vẫn quen với nếp sống này với hơn 30 ngàn dân; tuy nhiên các tiện ích trong nhà đã được cải tiến cho kịp trào lưu. tuy nhà nổi trên sông nhưng cũng không kém gì các bungalow của các resort. Tất cả high tech đều được áp dụng. Khu nhà nổi cũng có quán cafe, nhà hàng ,cũng có những lối đi bằng bêtong. Đừong ống cáp quang điện chạy dưới lòng sông nên bầu trời của khu Kampong Ayer rất quang đãng không có dây hay cột điện vướng bận.

Từ bên đất liền có rất nhiều tàu nhỏ làm phương tiện di chuyển qua lại làng nổi chỉ 10 phút.

Hiện nay Brunei vẫn tiếp tục phát triễn thêm các khu làng nổi ở dọc con sông Brunei river

PHỞ VIỆT Ở BRUNEI

Tò mò tìm hiểu trên Facebook và Google chúng tôi thấy có Phơ Real Brunei do nghệ sĩ Mai Lan của Hà Nội và bạn trai người Brunei Kevin Lo cùng hợp tác kinh doanh từ 2011. Biết địa chỉ tiệm ở Tíme Square Brunei, chúng tôi dành chút thời gian trước khi trở về( vì Time Square gần phi trường) để ghé qua thăm cho biết.

Đến nơi là một khu food court với nhiều quán ăn của nhiều nước châu á và Phở Real cũng hiện diện. Hỏi thăm thì không có ai nói tiếng Việt và họ cho biết chủ nhân Kevin Lo đã sang nhượng nhà hàng cho chủ mới là một người Phi Luật Tân không còn MaiLan-Kevin như hồi xưa( hỏi thăm mấy bạn ở SG thì nghe nói chuyện tình ML tan rã nên business cũng...sang tay)

Chúng tôi đến vào lúc xế trưa qua giờ lunch nên khách vắng vẻ đo đó chúng tôi không ăn thử để biết xem vị thế nào nhưng nhìn các hình trên menu thì không giống tô phở thuần túy của VN. Thôi giả từ một thương hiệu "Real" mà không biết có thật là "Real" khi do đầu bếp là người Phi thực hiện???

Side trip from Brunei

LABUAN ISLAND (Malaysia)

Thuận đường từ Brunei chúng tôi đi one day tour đến đảo Labuan thuộc Mã lai. Ferry khởi hành từ bến cảng Brunei hết 1.5 tiếng thì cập đảo. Mỗi ngày có một chuyến Brunei-Labuan lúc 8 giò sáng và trở về từ Labuan-Brunei lúc 4 giờ chiều. Nếu trễ thì phải chờ qua ngày hôm sau.

Nhiều người Brunei thích qua Labuan để mua sắm vì hàng hóa ở đây rẽ hơn bên Brunei nhiều.(Brunei không sản xuất nhiều sản phẩm chủ yếu bán dầu khí mà thôi)

Đảo Labuan là một trong những điểm di tích lịch sử của thế chiến

Peace Park

thứ hai ; vào ngày 10 tháng Chín 1945 vị thiếu tướng chỉ huy quân đội Nhật tại Đông Nam Á đã đầu hàng vô điều kiện và tướng George Woollen chỉ huy quân Úc thay mặt đồng minh chấp nhận sự đầu hàng này. Tại ngay địa điểm lịch sử này của năm xưa, ngày nay là Surrender Point và chỉ cách 50 mét là địa điểm ký kết hiệp ứơc đầu hàng và cũng đánh dấu chấm dứt chiến tranh ở vùng Borneo.

Kế cạnh Surrender Point người ta xay dựng Peace Park  do Nhật tài trợ để to lòng hối tiếc cho những việc làm trong quá khứ và cũng để tưởng niệm ,vinh danh, và kính trọng những chiến sĩ, những con người  đã hy sinh trong thế chiến thứ hai. Peace Park cũng là sự hứa hẹn tình hữu nghị hòa bình giữa Mã Lai và Nhật.

Thưa quý vị từ bờ biển của Labuan, người tour guide đã chỉ cho chúng tôi thấy một hòn đảo là nơi của nhiều thuyền nhân Việt Nam tạm định cư trên bước đường đi tìm tự do trong thập niên 80 của thế kỷ trước. Cái ngày đó người thuyền nhân VN trên những chiếc thuyền mỏng manh, đơn sơ, còn chúng tôi hôm nay đi trên một ferry trọng tải lớn, ngồi ghế first class nhưng vẫn bị say sóng quá chừng thì mới hiểu sự chịu đựng của những thuyền nhân VN mạnh mẽ như thế nào và họ thật sự quá can đảm!

Hôm nay ngồi ghi lại ký sự này trong thời điểm gần ngày quốc hận 30 tháng tư chúng tôi cũng xin gởi lòng cảm phục của mình đến tất cả thuyền nhân VN ngày xưa, và nhất là với những vị đã phải hy sinh cuộc sống trên con đường đi tìm tự do !

Xin cám ơn quý vị đã theo dõi và xin hẹn next trip!

San Francisco Tháng Tư 2016

DU LỊCH THẾ GIỚI-BHUTAN (P.II)

Phần II :                                HOÀNG GIA BHUTAN

Royal Palace at Thimphu

Bhutan được coi như là a "Kingdom of Hymalaya"; trong lịch sử từ xa xưa Bhutan có quan hệ mật thiết và dưới sự bảo hộ của Anh nên chỉ có các "rulers". Cho đến 1910 Anh ký hiệp ước với Bhutan tại Punakha(cố đô)trong đó Anh không xen vào quyền cai trị nội bộ của Bhutan để giúp cho vị vua đầu tiên có toàn quyền quyết định mọi việc lãnh đạo

1907 các vị tu sĩ chính đã bầu ruler Ugyen Wangchuck lên ngôi vua mở đầu cho Wangchuck Dynasty và gọi là Dragon King vị vua đầu tiên của Bhutan. Từ đó đến nay hơn 1 thế kỷ đã qua 5 đời vua, mà 3 ông đầu đã qua đời xin không nhắc đến chỉ xin sơ lược về hai ông vua còn sống tạm gọi là Vua cha và Vua con.

Vua cha ( the Fourth King): vị vua thứ tư của Bhutan King Jigme Singye Wangchuck lên ngôi năm

The 4th King (hình chụp lại)

1972 lúc 16 tuổi. Ông sinh ngày 11 tháng 11 năm 1955 nên trong năm 2015 này toàn đất nước Bhutan tổ chức nhiều sự kiện để mừng lục tuần cho ông. Vua Singye được đào tạo từ Anh và Ấn, ông là người khai sinh ra nền dân chủ và đề xướng phạm trù Gross National Happiness GNH thay vi GDP.

Ông là người có công lớn cải cách đời sống cho dân như hệ thống y tế miễn phí. Ông làm lễ đang quang năm 1974 và đây là lần đầu tiên các phóng viên quốc tế được đến Bhutan,cũng như du khách đi theo  tour du lịch có trả tiền đến thăm viếng Bhutan đó là tour của Lindblad Travel ở Connecticut, USA. Chính ông Lindblad này đã đề nghị vua Bhutan charge tiền cao cho các du khách vào Bhutan đó.

Vua Jigme Singye cũng là người đầu tiên tự cắt giảm quyền lực của mình và phân quyền cho các bộ trưởng cùng quốc hội. Vua cũng là người đầu tiên đem internet đến với Bhutan năm 1999.

Hoàng Gia Bhutan (hình chụp laị)

Vua Singye kết hôn với...bốn bà vợ vì luật hôn nhân Bhutan cho phép có hơn một người phối ngẫu trong cùng thời gian. Bốn bà là chị em ruột; còn một bà em út ông cũng cầu hôn nhưng...may là cô này từ chối vai trò "đệ ngũ phu nhân". Đúng là "mít ngon ngon cả cái xơ, chị đẹp, em đẹp...vua không chừa một ai"!

Hoàng gia Bhutan chỉ cho phép con trai nối ngôi vua,2 bà hoàng đầu không có con trai nên con trai bà thứ ba được phong làm thái tử , và từ 2006 vua Singye đã thoái vị nhường ngôi cho thái tử Namgyel để trở thành vị vua thứ 5 của Wangchuck dynasty

Vua con (the Fifth King):Triều đại thứ năm của Bhutan Kingdom chính thức bắt đầu từ 2008 bởi vua

The 5th King ( hình chụp lại)

Jigme Khesar Namgyel Wangchuck. Ông lên ngôi lúc 27 tuổi đã được đào tạo từ Anh và Hoa Kỳ. Ông tốt nghiệp đại học về ngành...pyschology chứ không phải quản trị (MBA) hay luật như các vị tổng thống Hoa Kỳ. Khi lên ngôi ông chính thức thiết lập parliament và ban hành hiến pháp Bhutan.

Ông đã đi khắp đất nước để giải thích cho dân chúng hiểu về hiến pháp mới. Khi đăng quang ông đã nói với dân chúng rằng "là vua của Bhutan bổn phận của tôi không những bảo đảm cuộc sống hạnh phúc cho nhân dân hôm nay, mà còn phải kiến tạo nên một mảnh đất màu mở để cho dân có thể gặt hái những quả ngọt tốt lành cho cuộc sống tinh thần cùng một số phận tốt đẹp mãi mãi về sau".

Hấp thụ nhiều văn minh tây phương Vua đương thời thay đổi thể chế chuyển sang quân chủ lập hiến tương tự như Anh, có thủ tướng do dân bầu. Có khác với Anh là Vua có nhiều quyền quyết định trong chính sách lãnh đạo đất nước.

Vua trẻ đương nhiệm được xem là vị vua bình dân nhất trong 5 ông vua. Ông hay đi thăm và tiếp xúc trực tiếp với dận Cuộc sống không xa hoa nhờ vậy mà một du khách bình thường như chúng tôi có dịp đi cùng máy bay với vua và hoàng hậu Bhutan chứ!

 Số là hôm chúng tôi bay từ BKK vào Paro ngày 31 tháng ba 2015, chúng tôi check in sớm đến gate chờ thì gặp phi hành đoàn của chuyến bay KB 157 cũng đến sớm. Cùng làm quen trao đổi chuyện trò thì được cô tiếp viên cho biết là hôm nay sẽ có vua và hoàng hậu đi trong chuyến bay này. Nhìn lại thì thấy phi hành đoàn có mang một bó hoa lớn là để tặng cho vua và hoàng hâu. Chúng tôi náo nức chờ đợi mong chụp được tấm hình cùng "quân vương"; nhưng cô tiếp viên ra dấu không được chụp hình nếu chụp sẽ bị "cắt cổ"( cô làm dấu bằng tay thôi).

"ngai vàng trên không"

Lần đầu tiên đi máy bay mà họ mời economic class lên máy bay trước; khi lên máy bay chúng tôi thấy 2 ghế ngồi của first class có 2 cái gối bọc vải màu vàng , à đây là "ngai vàng" trên không đấy.

Sau khi mọi hành khách economic class yên vị thì "tấm màng nhung khép lại" ngăn cách giữa economy và first class. Chỉ vài phút sau thì thấy xuất hiện hai vị trong đồng phục huy hiệu "Royal Body Guard". Họ ngồi cùng khoan với chúng tôi.

 Chuyến bay cất cánh êm ái...Một chị bạn đi cùng chạy lên vén màn xem thì gặp lúc cô tiếp viên tặng bó hoa cho Vua( chỉ thấy sau lưng ghế Vua ngổi mà thôi ) Cô tiếp viên an ủi chúng tôi " you có thể thấy vua qua cửa sổ máy bay lúc hạ cánh”.

Chuyến bay chỉ tốn 3 giờ là hạ cánh ở phi trường Paro, và chúng tôi thấy được bên dưới sân bay trải

Vua Bhutan ( chụp từ máy bay)

thảm đỏ, hai hàng người dàn chào. Qua cửa sổ máy bay chúng tôi chụp được mấy tầm hình và thấy rằng vua dù có cải cách mấy cũng còn phong kiến vì vua đi trước và để mặc Hoàng Hậu đi sau (không giống như các quốc gia khác).

Sau khi Vua "khất dạng" thì hành khách mới được xuống máy bay và chúng tôi là những người rời máy bay sau cùng vì còn mãi ngồi vào "ngai vàng" để chụp tấm hình coi chơi ( nhưng tiếc là hình của chúng tôi bị nhòe vì nhờ bấm vội vàng nên không thể đính kèm ở đây)

The 5th King & Queen

Theo phong cách Tây phương vị vua trẻ đương nhiệm không tán thành chế độ đa thê, nhưng hoàng gia Bhutan đang đối diện với áp lực có con trai thừa kế ngai vàng. Xin hãy chờ xem trong tương lai gần hay xa "đời cha ăn mặn, đời con khát nước" vua trẻ có thay đổi luật hôn nhân và hiến pháp để "một lòng sắt son" với một hoàng hậu hiện tại mà sau 4 năm kết hôn vẫn chưa có tin mừng về vị kế nghiệp Wangchuck Dynasty.

Dù thế nào cũng cầu chúc vua và hoàng hậu cùng nhân dân Bhutan có cuộc sống hạnh phúc như tôn chỉ của đất nước GNH!

 

" The Fifth Queen of Bhutan 4th King?"

Ghi chú : chúng tôi có được biết Luật Sư Trịnh Hội trong cộng đồng VN là bạn cùng trường với vua Bhutan ở Oxford Anh Quốc, và Trịnh Hội cũng đã tham dự lễ cưới của Vua Bhutan năm 2011 tại Paro. Không biết đúng sai chỉ ghi nhận cho vui.

Chân thành cám ơn quý vị đã theo dõi. Xin hẹn next trip!

San Francisco, Easter 2015

DU LỊCH THẾ GIỚI - BHUTAN

BHUTAN- "RIÊNG MỘT GÓC TRỜI"

Bhutan một đất nước nhỏ bé dân số chỉ hơn 700,000 người nằm gọn lỏn trong đất liền (landlock country)không tiếp giáp biển và hầu như toàn là rừng núi; chung quanh lại "bao phủ" bởi 2 cường quốc có dân số trên cả tỷ người Trung Hoa và Ấn Độ, nhưng Bhutan có một quãng trời riêng biệt độc lập của riêng mình.

Cho đến nay Bhutan vẫn còn nhiều cách biệt với thế giới và góc trời đó còn có nhiểu điều bí ẩn thú vị, ngạc nhiên kích thích sự tò mò của mọi người.  Bhutan là nước đâu tiên và duy nhất theo đuổi mục tiêu cuộc sống không xây dựng trên của cải vật chất (chi tiêu GDP), mà ngược lại họ theo tôn chỉ GNH (Gross National Happiness), dựa trên các giá trị tinh thần (văn hóa, giáo dục, sức khỏe, tinh thần an lạc, môi trường trong sạch ). Một cách quan trọng họ cho rằng sự phát triễn kinh tế không phải là mục tiêu sau cùng của cuộc   

sống mà đó chỉ là phương tiện để đạt được mục đích tối hậu là tổng giá trị hạnh phúc cho đời sống người dân Bhutan. Họ thiết lập Gross National Happiness Commission để theo dõi, đánh giá mức độ hài lòng của dân chúng. Tại Bhutan cấm bán và hút thuốc lá, cũng như ngày thứ Ba là Dry Day cấm bán và uống rượu .

Central Thimphu

Thủ đô Thimphu là thủ đô duy nhất trên thế giới không có đèn tín hiệu giao thông chỉ có một trạm cảnh sát ở giao lộ chính điều khiển giao thông trong giờ hành chính; nhưng không riêng gì ở Thimphu mà khắp cả nước Bhutan không có một "đèn xanh, đèn đỏ" cùng bảng chỉ đường nào hết vậy mà tài xế lái xe không bị lạc đường ở các ngõ rẽ, thiệt là hay! Còn hay nữa là ở sát sườn Trung Quốc nhưng không có một bóng dáng cư dân nào người Hoa (chỉ có số ít du khách).

Hiện nay Bhutan hầu như nằm trong sự "bảo trợ" của Ấn Độ; hầu hết các công trình xây dựng cầu

Construction workers

đường, thủy điện đều do chính phủ Ấn tài trợ. Bhutan cũng xuất khẩu điện qua Ấn. Tuy nhiên công trình chưa được cơ giới hóa mà còn rất nhiều thủ công nên tốn nhiều công sức lao động tay chân.

Cả nước Bhutan cũng chưa có một cái thang máy nào. 

Vào ở khách sạn 3 tầng thì nhân viên khách sạn phải vác hành lý cho khách lên tầng cao. Thấy thật là bất nhẫn!

Trên một diện tích hầu hết là rừng núi, người dân Bhutan chỉ khai khẩn sinh sống trong những thung lũng, và tự cung tự cấp là chính yếu nên họ không có nhiều thực phẩm để ăn, rồi còn bị cấm đánh bắt cá trên sông nên họ hầu như ăn chay toàn rau củ vì cũng không có tàu hủ; được một điều là thực phẩm organic.

Picnic của trẻ em

 Bữa ăn của họ nhiều cơm hơn thức ăn. Anh chàng tour guide của chúng tôi buổi sáng quen dùng điểm tâm là 1 tô cơm với một muổng...ớt xanh xào với cheese. Mời ăn bánh mì như lối tây phương thì không quen. Nhiêu trẻ em miền rừng núi chúng tôi đi qua tặng bánh còn không biết bánh là thực phẩm ăn được nên vứt bỏ (vì chưa bao giờ biết đến cracker). Người Bhutan ăn bốc (như người Ấn) nên không thể tìm thấy một đôi đũa nào ở Bhutan.

"Dù nghèo mà vui" nên Bhutan có rất nhiều lễ hội quanh năm.

Paro Festival

Thời gian chúng tôi đến là thời điểm lễ hội ở Paro (Paro Tsechus) một trong những lễ hội nổi tiếng và nhiều người tham dự nhất. Paro Festival thường được tổ chức vào cuối tháng Ba khi mùa Xuân bắt đầu và kéo dài 4 ngày. Ngày đầu tổ chức bên trong Paro Dzong (tạm gọi là chùa), các ngày kế tiếp ở ngoài trời. Vũ công bao gồm cả các vị sư trong y phục đầy màu sắc và đeo mặt nạ hình các con thú vật.

Ngày cuối cùng của Festival có cả vua và hoàng hậu tham dự.

Vì chú trọng nhiều về tâm linh và theo tín ngưỡng Phật giáo

Punakha Dzong

Bhutan có rất nhiều chùa gọi là Dzong; thời xưa Dzong là những pháo đài nhưng hiện nay chỉ dùng vào mục đích thờ phượng. Hiện nay chính phủ vẫn tiếp tục tài trợ đee trùng tu và xây thêm chùa mới cho nên ở Bhutan có rất nhiều nam giới đi tụ

 Đẹp nhất trong các DZONG phải kể đến Punakha Dzong

PUNAKHA DZONG: tọa lạc tại thị trấn Punakha (cố đô của Bhutan)nơi giao thoa của hai con sông Mochu va Pho Chu, đươc xây dựng từ thế kỷ 17, dài 180 m, rộng 72 m cao 6 tầng. Các lễ cưới của Hoàng Gia Bhutan đều tổ chức ở đây.

Nhưng điểm đến của Bhutan không phải Punakha Dzong mà là TASKSANG GEOMBA hay là TIGER's NEST MONASTRY .Đây là địa điểm đưa Bhutan đến với thế giới bên ngoài thu hút du khách đến Bhutan.

TIGER’s NEST :Tọa lạc trên "vách đá cheo leo" hơn 900 mét so với thung lũng Paro. Tương truyền rằng Guru Rinpoche(vị trưởng giáo) đã cỡi trên lưng con hổ bay đến tu viện này để trừng trị con quỹ dữ nơi đây sau khi diệt xong quỹ, ông đã ở lại ngồi thiền 3 tháng vì vây mới có tên "Tiger's Nest" .

Đây là nơi thiêng liêng và linh ứng mà tất cả tín đồ khắp Bhutan đều cố gắng viếng thăm ít nhất một

Tiger's Nest Hiking

lần trong đời. Hôm chúng tôi bay vào có gặp một vị du khách người Mã Lai đi cùng chuyến bay ông cho biết là làm business xuất khẩu tôm qua USA. Ông đã đến đây một lần và cầu nguyện, bây giờ lời ước nguyện đã thành nên ông trở lại đây để tạ ơn!!!(còn chúng tôi thì chỉ là du khách bình thường "đi cho biết đó biết đây" thôi không dám nguyện ước gì cả nhé)

Để lên đến đỉnh "Trú Xứ của Hổ"( Tiger's Nest) này thì chỉ có hiking, hay có thể thuê ngựa, nhưng ngựa chỉ giúp đi 1/3 đoạn đường cho đến trạm dừng chân "cafeteria" mà thôi. Thời gian hiking đi lên để "thử sức thử lòng" cũng gần 3 tiếng. Đi xuống nhanh hơn nhưng có dừng lại cafeteria để dùng cơm trưa. Tất cả cũng hết 8 giờ đồng hồ.

Vào chùa có security xét người không đươc mang bất cứ vật gì vào trong chùa, mọi thứ phải gởi ở locker. Vào năm 1998 nơi này bị cháy phải trùng tu khôi phục tốn khoản 130 triệu NU( tiền Bhutan) nên bây giờ security khó khăn hơn.

Theo chúng tôi nếu so sánh với Vạn lý trường thành thì leo lên đỉnh Tiger's Nest dễ hơn và phong cảnh ngoạn mục hơn.

Chấm dứt một vòng du lịch khắp Bhutan từ Paro đến Bumpthang, qua hơn 20 ngọn núi để tận mắt thấy cảnh rừng Xuân với các sắc hoa vàng, trắng, đỏ chen lẫn với lá xanh đậm, nhạt của rừng già  rừng non- phong cảnh hữu tình chỉ có cảm nhận không thể truyền tải bằng ngôn từ. Đó là góc trời riêng biệt của Bhutan , mặc dù còn rất nhiều thiếu sót tiện nghi vật chất trong cuộc sống nhưng người Bhutan vẫn cảm thấy hạnh phúc vì có lẽ với họ "hạnh phúc là bằng lòng với những gì mình đang có" để luôn nở nụ cười dù chỉ ăn cơm với...ớt xanh xào cheese! Riêng chúng tôi vẫn mong rằng Bhutan không nên chỉ quá chú trọng đến “chỉ số hạnh phúc” mà cũng cần phải “nâng cấp” các tiện nghi đời sống để cho cuộc sống dân chúng bớt lao động chân tay; có như vậy thì có lẽ khái niệm “Gross National Happiness” càng có ý nghiã hơn .

"Góc trời Bhutan!"

Xin xem tiếp P.II - Hoàng Gia Bhutan